De vijgenboom: mediterrane sfeer én fruit uit eigen tuin

Vijgenboom planten en verzorgen


Met zijn grote, handvormige bladeren brengt de vijgenboom meteen een zuiders gevoel in de tuin. Geef de 'ficus carica' een warme, zonnige plek en vanaf de late zomer kan je genieten van heerlijk zoete vijgen. Hij groeit zowel in volle grond als in een ruime pot en vraagt, eenmaal goed gevestigd, relatief weinig verzorging. 

Wanneer plant je een vijgenboom?

Het voorjaar is de beste periode om een vijgenboom te planten. De grond begint dan op te warmen en de boom krijgt voldoende tijd om stevige wortels te vormen voordat de winter begint.

Een vijgenboom uit pot kan ook later worden geplant, zolang het niet vriest en de grond niet kletsnat is. Plant je tijdens de zomer? Geef dan regelmatig water, zeker tijdens warme en droge periodes.

Zet de boom even diep als hij in zijn kweekpot stond en geef na het planten ruim water. Een laag compost rond de voet helpt om vocht in de bodem vast te houden. Laat rond de stam wel een kleine opening vrij.

Waar plant je een vijgenboom?

De vijgenboom staat het liefst in de volle zon, bij voorkeur tegen een muur op het zuiden of zuidwesten. De muur houdt overdag warmte vast en geeft die 's avonds opnieuw af. Zo krijgen de vijgen meer kans om volledig te rijpen.

Kies een beschutte plek uit de koude wind en zorg voor luchtige, goed doorlatende grond. Vooral tijdens de winter houdt een vijgenboom niet van natte voeten.

Geen plaats in de tuin? Ook in een ruime pot op een zonnig terras of balkon doet hij het goed. Zorg voor afwateringsgaten in de bodem, zodat overtollig water gemakkelijk kan wegstromen.

Vijgenboom verzorgen: water en voeding

Geef jonge vijgenbomen tijdens het eerste jaar regelmatig water. Houd de grond licht vochtig, maar laat de wortels nooit langdurig in natte grond staan. Zowel uitdroging als te veel water kan ervoor zorgen dat bladeren en vruchten afvallen.

Breng in het voorjaar een laag rijpe compost rond de boom aan. Een vijgenboom in pot kan tijdens het groeiseizoen om de twee weken extra voeding gebruiken. Kies bij voorkeur een kaliumrijke meststof, die de ontwikkeling en rijping van de vruchten ondersteunt. 

Geef niet te veel stikstofrijke mest. Daardoor maakt de boom vooral veel bladeren en lange takken, maar niet noodzakelijk meer vijgen.

Vijgenboom onderhouden: snoeien en overwinteren

De hoofdsnoei gebeurt het beste tijdens de rustperiode, nadat de bladeren zijn afgevallen en voordat de sapstroom opnieuw op gang komt. Snoei bij voorkeur tussen eind november en februari. In maart of april kan je nog dode, beschadigde en kruisende takken verwijderen. Wordt de boom te groot? Haal dan jaarlijks enkele oudere takken weg. Lange jonge scheuten kan je in de vroege zomer inkorten. Zo blijft de kroon luchtig en krijgen de rijpende vijgen meer zonlicht.

Draag handschoenen tijdens het snoeien. Het witte melksap uit de takken kan de huid irriteren. Hoe snoei je best? Verwijder dode, beschadigde, kruisende en naar binnen groeiende takken, zodat de kroon open en luchtig blijft. Kort lange zijtakken zonder vruchtbeginsels in tot drie à vier knoppen, maar behoud takken met kleine vijgjes. Verwijder bij een oude of te grote boom jaarlijks enkele oude takken aan de basis.

Een volwassen vijgenboom op een beschutte standplaats verdraagt behoorlijk wat kou. Jonge bomen en planten in pot zijn gevoeliger. Bescherm ze bij strenge vorst met tuinvlies of jute. Omwikkel ook de pot, zodat de wortelkluit niet volledig bevriest.

Tip voor een goede oogst 

Maakt je vijgenboom veel bladeren, maar weinig vruchten? Geef hem dan minder mest en beperk eventueel zijn wortelruimte. Vijgen dragen vaak beter in een ruime pot of wanneer hun wortels in de volle grond enigszins begrensd worden.

Pluk de vruchten pas wanneer ze zacht aanvoelen en licht naar beneden hangen. Vijgen rijpen na het plukken nauwelijks verder. De belangrijkste oogst valt bij ons meestal tussen augustus en oktober.

Welke vijg past bij jou?

  • 'Brown Turkey' is een sterke en betrouwbare klassieker met zoete, bruinpaarse vruchten. Het is een goede keuze voor wie voor het eerst een vijgenboom plant.
  • 'Little Miss Figgy' blijft compacter en past daardoor goed in een kleinere tuin of een ruime pot op het terras.
Eén vijgenboom is doorgaans voldoende. De cultivars die we meestal planten, kunnen vruchten vormen zonder bestuiving.